Embryotransplantatie en KI naar een hoger niveau dankzij slimme koemonitoring

Embryotransplantatie wint snel aan populariteit in de rundveehouderij. Steeds meer veehouders en fokkerijorganisaties zien het als een effectieve manier om de genetische vooruitgang te versnellen en het rendement per koe te verhogen. Tegelijkertijd stelt embryotransplantatie hoge eisen aan vruchtbaarheid, timing en diergezondheid. Precies daar ligt de kracht van SenseHub Koemonitoring.

“We merken dat de belangstelling voor embryotransplantatie de laatste tijd sterk toeneemt”, vertelt Kees Pols, specialist koemonitoring bij MSD Animal Health. “Het systeem van SenseHub sluit daar perfect op aan, omdat het veehouders helpt om op het juiste moment de juiste beslissingen te nemen.”

Inzicht in tocht en vruchtbaarheid
SenseHub is een geavanceerd koemonitoringsysteem dat onder meer de vruchtbaarheid en gezondheid bij koeien bewaakt. Via sensoren in halsbanden worden onder andere afwijkend groeps- en herkauwgedrag en vruchtbaarheidsdata gemeten. Die gegevens worden vertaald naar duidelijke managementinzichten in de SenseHub-app, waaronder een betrouwbare tochtindex.

“Die tochtindex laat exact zien hoe sterk en zuiver de tocht is, zowel bij donorkoeien als bij ontvangsters”, legt Kees uit. “Daardoor weten we heel nauwkeurig wat het beste moment is om een koe te insemineren. Of dat nu met gesekst sperma of met conventioneel sperma is.”

Grote meerwaarde bij embryotransplantatie
Waar SenseHub al langer wordt ingezet voor reguliere inseminatie, biedt het systeem ook grote meerwaarde bij embryotransplantatie. De app biedt gebruikers een overzichtelijk schema dat aangeeft welk inseminatiemoment het meeste rendement oplevert. Veehouders en fokkerijorganisaties zien daardoor in één oogopslag wanneer een donorkoe het best kan worden geïnsemineerd. SenseHub geeft voor zowel gesekst als conventioneel sperma heel eenvoudig het meest optimale moment weer. 

“Bedrijven die SenseHub al wat langer gebruiken, krijgen gemiddeld merkbaar betere spoelresultaten, wat zich direct vertaalt naar extra rendement.”

Meer embryo’s per spoeling
Het slimme algoritme van SenseHub berekent op basis van historische en actuele data het optimale inseminatiemoment voor een maximale embryo-opbrengst. “De kosten van een spoeling blijven gelijk, maar je haalt er wel meer embryo’s uit”, weet Kees. “Die extra embryo’s maken een groot verschil, zeker bij intensieve fokkerijprogramma’s. Een betere timing betekent niet alleen meer embryo’s, maar vaak ook een betere kwaliteit.”
 
Betere selectie van ontvangsters
Ook aan de ontvangsterkant biedt SenseHub belangrijke voordelen. Voor fokkerijorganisaties en veehouders is het cruciaal om de juiste ontvangsterdieren te selecteren. “Je kunt in SenseHub eenvoudig zien welke koeien een tochtindex van boven de 80 punten hebben”, aldus Kees. “Dat zijn koeien die op voorhand zeer geschikt zijn om zeven dagen later een embryo te ontvangen.”
 
Het systeem maakt het ook mogelijk om snel overzichten op te roepen: welke koeien waren zeven dagen geleden tochtig, hoe sterk was die tocht en wat was hun gezondheidsstatus? “Op basis van die data kun je veel beter bepalen of je een dier wel of niet inzet als ontvangster”, benadrukt Kees. “Dat voorkomt teleurstellingen en verhoogt de kans op een dracht aanzienlijk.”

“De gevolgen van hittestress kunnen generaties lang doorwerken.
Hittestress verpest je toekomstige topkoe eigenlijk al in de baarmoeder.”

 
Hittestress: voorkom schade bij de volgende generaties
Een thema dat steeds vaker terugkomt, is hittestress. Volgens Kees is dit bij embryotransplantatie, maar ook bij reguliere KI, een zwaar onderschatte factor. “Hogere temperaturen hebben niet alleen invloed op de tocht en eicelkwaliteit, maar ook op de uiteindelijke spoelresultaten”, legt hij uit. Hogere temperaturen kunnen niet alleen schade aanrichten op de korte termijn, maar ook op de lange termijn. Wetenschappelijke onderzoeken¹ laten zien dat de gevolgen van hittestress zelfs generaties lang kunnen doorwerken.
 
“Hittestress verpest je toekomstige topkoe eigenlijk al in de baarmoeder”, waarschuwt Kees. “Drachtige koeien met hittestress lopen namelijk een verhoogd risico op kalveren die later minder vitaal zijn, tot wel 5 kilo melk per dag minder geven en zelf ook weer lastiger drachtig worden. Die schade stopt niet bij dat kalf.” Ook de volgende generaties, de ‘kleinkalveren’, hebben een lagere melkproductie en zijn minder vruchtbaar¹.
 
Om dit te voorkomen, houdt SenseHub de koppel 24/7 in de gaten. De kracht van dit systeem is dat het realtime de directe biologische reactie van de koe meet. “Het is wetenschappelijk bewezen² dat de ademhaling de allersnelste indicator is voor hittestress”, aldus Kees. “De koe gaat namelijk meteen zwaarder ademen om warmte kwijt te raken, nog vóórdat de inwendige lichaamstemperatuur oploopt of het vreten afneemt ².” SenseHub registreert dit hijggedrag direct en stuurt de veehouder meteen een melding. “Zo kun je als boer razendsnel ingrijpen met extra koeling; bij zowel de donoren als de ontvangsters. Daarmee stel je de kostbare genetica én de melkgift voor de verre toekomst veilig.”
 
Volledige begeleiding in het fokkerijproces
Door vruchtbaarheid, gezondheid, tocht en hittestress te combineren, begeleidt SenseHub de veehouder gedurende het volledige fokkerijproces. “Het helpt veehouders enorm om onderbouwde managementkeuzes te maken, met meer succes in de fokkerij en een beter rendement als resultaat. SenseHub bewijst zich steeds meer als strategische partner in de moderne rundveefokkerij”, besluit Kees.

¹ Fread, E. (2025, 30 mei). In-Utero Heat Stress: Dry Period Heat Stress Effects on the Calf. Penn State Extension.
 
² Schütz, K. E., Rogers, A. R., Walker, N. J., & Tucker, C. B. (2010). Monitoring of physiological responses to heat stress in dairy cows. Journal of Dairy Science, 93.

BNL-SHB-260100006